Granty NCN

Badanie skali zjawiska gerrymanderingu w polskich wyborach do rad gmin w 2014 r.

W 2014 r., po raz pierwszy w dziejach III RP, członkowie rad gmin (z wyjątkiem miast na prawach powiatu) będą wybierani w okręgach jednomandatowych. Ponieważ granice tych okręgów będą wyznaczane przez organy stanowiące (rady gmin), a Kodeks wyborczy pozostawia tym organom szeroką swobodę w tej materii (w szczególności dopuszcza odchylenia od normy reprezentacji sięgające nawet 50% w obie strony), nowe przepisy stwarzają istotne zagrożenia wystąpienia zjawiska gerrymanderingu – manipulacji rozmiarem i granicami okręgów dla korzyści partyjnej (zwykle poprzez koncentrację wyborców opozycyjnych w kilku okręgach i rozproszenie reszty w taki sposób, by w żadnym innym nie mogli oni uzyskać większości).

Więcej informacji

Ścieżki sukcesu, drogi odwrotu - wzorce kariery wyborczej i cyrkulacji elit w polskim wielopoziomowym systemie rywalizacji wyborczej

Celem projektu jest badanie ścieżek kariery w wielopoziomowym systemie wyborczym, czyli wzorów, w które układają się indywidualne losy polityków startujących w kolejnych wyborach. Kluczowe jest tu uwzględnieniem faktu, że struktury władzy publicznej w Polsce, w szczególności pochodzące z wyborów, tworzą swoistą hierarchię. Formalnie nie jest to hierarchia, która opiera się na podporządkowaniu – gmin powiatom, powiatów województwom, ani wszystkich szczebli samorządu władzom krajowym. Jednak, pomimo takiej niezależności, każdy z kolejnych poziomów władzy obejmuje większy obszar, większą liczbę mieszkańców i w związku z tym może być (i często bywa) postrzegany jako ważniejszy.

Więcej informacji

Badania nad wyborami

Przeliczanie głosów na mandaty w systemie d’Hondta

W ramach projektu wypracowana została nowa formuła pozwalająca – z większą dokładnością niż dotychczasowe – szacować liczbę mandatów uzyskanych przez poszczególne partie w wyborach w systemach proporcjonalnych stosujących w zakresie przeliczania głosów na mandaty metodę Jeffersona-d’Hondta.

Osoby: Jarosław Flis, Wojciech Słomczyński, Dariusz Stolicki

Więcej informacji

Model urnowy Pólyi jako stochastyczny model wyborów

W ramach projektu prowadzone są badania nad zastosowaniem modelu urnowego Pólyi-Eggenbergera do modelowania procesów wyborczych, w szczególności rozkładu głosów na partie i kandydatów. Celem jest znalezienie dobrego modelu pozwalającego stosować symulacje Monte Carlo do badania systemów i zachowań wyborczych, a także analityczne wyprowadzenie interesujących z punktu widzenia badań nad wyborami parametrów, jak efektywna liczba partii, oczekiwane poparcie k-tej najsilniejszej partii (kandydata) czy prawdopodobieństwo zdobycia mandatu przy danej liczbie głosów w systemie FPTP.

Osoby: Wojciech Słomczyński, Dariusz Stolicki, Karol Życzkowski, Jarosław Flis

Głosy zmarnowane w systemach większościowych i proporcjonalnych

Celem projektu jest zbadanie, od jakich czynników zależy skuteczność głosu (w tym również w zakresie wykorzystania głosu preferencyjnego) w proporcjonalnych i większościowych systemach wyborczych, a także jak wyglądają różnice między tymi systemami.

Osoby: Jarosław Flis, Adam Gendźwiłł, Dariusz Stolicki

Badania nad systemami głosowania

Wskaźniki siły głosu dla losowego wektora wag

Celem projektu jest zbadanie właściwości wskaźnika siły głosu Penrose'a-Banzhafa w sytuacji, w której wektor wag jest losowany z (n-1)-wymiarowego sympleksu z zadanym rozkładem Dirichleta. Jest to kontynuacja wcześniejszych badań Karola Życzkowskiego i Wojciecha Słomczyńskiego nad optymalnym progiem większości kwalifikowanej w systemach głosowania ważonego.

Osoby: Karol Życzkowski, Wojciech Słomczyński, Dariusz Stolicki

Systemy sędziowskie

Systemy sędziowskie to systemy wyborcze oparte na ocenianiu kandydatów zamiast ich wybierania. Model takich systemów został wprowadzony przez Balinskiego i Larakiego w pracy "Majority Judgment: Measuring, ranking and electing". W tym typie systemów istnieją dwie możliwe płaszczyzny manipulacji wyborczej. Balinski i Laraki wprowadzili pewne definicje korespondujące ze znaną z prac Gibbarda i Satterthwaite'a definicją głosowania strategicznego i wykazali, że statystyki pozycyjne są jedynymi funkcjami odpornymi na pewne przypadki tego zjawiska.

Osoby: Daria Boratyn

Projektowanie reguł głosowania (Voting rule design)

In certain situations, such as elections in the Euclidean domain, it is possible to specify clear requirements for the operation of a multiwinner voting rule, for it to provide committees that correspond to some desirable intuitive notions (such as individual excellence of committee members or their diversity). We formally describe several such requirements, which we refer to as utopias. Supplied with such utopias, we develop an optimization-based mechanism for constructing committee scoring rules that provide results as close to these utopias as possible.

Osoby: Stanisław Szufa, Piotr Faliszewski

Degresywna proporcjonalność w PE

W ramach projektu badacze z Centrum Badań Ilościowych nad Polityką opracowali i przedstawili projekt nowego podziału mandatów w Parlamencie Europejskim między kraje członkowskie.

Osoby: Wojciech Słomczyński, Karol Życzkowski

Wyniki:

W. Słomczyński, K. Życzkowski, Degressive proportionality in the European Union, w: The Composition of the European Parliament, European Parliament, Committee on Constitutional Affairs, PE 583.117, February 2017.

G. Grimmett, F. Pukelsheim, W. Słomczyński, K. Życzkowski, Composition of the European Parliament and voting in the Council, A Letter to the European Parliament, April 17, 2017.

Badania nad polityką europejską

Parlament Europejski - podsumowanie VII kadencji

W 2014 r. zakończyła się siódma kadencja Parlamentu Europejskiego, która rozpoczęła się w 2009 r. Pod co najmniej trzema względami był to szczególnie ważny okres dla Unii Europejskiej i samego Parlamentu. Po pierwsze, 1 grudnia 2009 r. wszedł w życie Traktat z Lizbony, który dokonał istotnej zmiany zasad funkcjonowania Unii Europejskiej. Parlament Europejski znalazł się w nowej, ambiwalentnej sytuacji. Z jednej strony, jego kompetencje prawodawcze uległy znacznemu poszerzeniu, przez co uzyskał on bezprecedensową możliwość kształtowania prawodawstwa wtórnego UE na równi z Radą.

Więcej informacji

Interesy narodowe w Parlamencie Europejskim

Celem projektu jest zbadanie, kiedy, w jakim stopniu i z jakim skutkiem posłowie do Parlamentu Europejskiego kierują się w głosowaniu nie stanowiskiem swojej grupy politycznej, ale interesem narodowym.

Więcej informacji

Badania nad polskim procesem legislacyjnym

Spójność klubów parlamentarnych w Sejmie IV, V, VI i VII kadencji

Spójność grupy w zgromadzeniu decyzyjnym to inaczej zgodność stanowisk podmiotów wchodzących w skład tej grupy. Gdy zgromadzenie podejmuje decyzje w drodze głosowania, to spójność można badać poprzez obserwację zachowania tych podmiotów w poszczególnych głosowaniach. Wielkość tę można w tej sytuacji skwantyfikować za pomocą odpowiednich wskaźników.

Więcej informacji

Empiryczna analiza uprawnień hamujących prezydenta w procesie stanowienia prawa

Projekt zakłada pierwszą kompleksową analizę wszystkich wet i wniosków prezydenckich do Trybunału Konstytucyjnego, złożonych w III, IV, V, VI i VII kadencji Sejmu, oraz w ciągu pierwszego roku VIII kadencji.

Więcej informacji

Instytucja poprawki legislacyjnej w polskim procesie ustawodawczym

Poprzez analizę ilościową zjawiska inicjowania i przyjmowania poprawek na forum Sejmu, badacze zamierzają wyjaśnić, jaką funkcję pełnią poprawki w praktyce legislacyjnej Sejmu (wśród rozważanych hipotez jest m.in. poprawka jako narzędzie technicznej korekty projektu, jako instrument polityki transakcyjnej, jako narzędzie wewnątrzpartyjnych frakcji lub lobbingu, czy też jako sposób komunikacji z elektoratem),...

Więcej informacji

Transpozycje dyrektyw w Unii Europejskiej

Polska należy do krajów mających największy deficyt implementacji prawa wtórnego UE, w tym największe opóźnienia w transpozycji dyrektyw, a zjawisko to sukcesywnie się pogłębia.

Więcej informacji

Projekty realizowane we współpracy z innymi instytucjami

Platforma Politologii Empirycznej

Projekt „Platforma Politologii Empirycznej" jest odpowiedzią na wyzwania stawiane naukom politycznym w Polsce, w szczególności te dotyczące promocji ośrodków naukowych, jak i ich aktywności informacyjnej na temat prowadzonych aktualnie programów oraz uzyskiwanych wyników badań.

Więcej informacji

Reforma nauki i akademii w Ustawie 2.0

W pracach Zespołu Projektowego „Ustawy 2.0”, jako jeden z liderów obszarów tematycznych, brał udział  Jacek Sokołowski, Kierownik CBIP UJ. Pod jego kierownictwem opracowane zostały założenia Działu III projektu nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, poświęconego organizacji uczelni.

Więcej informacji